Zonder verantwoorde risico's te nemen, kom je nergens.

Stoïcijns

Als je momenteel om je heen kijkt dan zie je een interessant fenomeen. Alles kleurt langzaam maar zeker oranje en mensen raken in totale vervoering of kwaadheid. Een verschijnsel dat je (regelmatig ) om de twee jaar ziet terugkomen en waarbij ouderwets 'tribal thinking' en liefde voor het spel voetbal een vreemde mixing vormen. 

Je kan de televisie niet aanzetten, of er worden overal vandaan duur betaalde Oranje-experts aangevoerd die eindeloze analyses doorvoeren van gespeelde en  nog te spelen wedstrijden. Dit gaat gepaard met eindeloze discussies,  waar schijnbaar de helft van Nederland likkebaardend naar zit te kijken. Beschouwingen die uiteindelijk nergens toe leiden, omdat de man die zich bondscoach mag noemen de uiteindelijke beslissing moet nemen en dat ook doet. 

Om die functie uit te kunnen oefenen, moet je uiteraard  verstand hebben van en passie hebben voor voetbal. Tevens heb je een psychologische muur nodig die zo hoog en dik is als de voormalige Berlijnse muur. Je moet door opvoeding, ervaring, tegenslagen etc, een totale onverschilligheid hebben ontwikkeld over hoe andere mensen over je nadenken, schrijven en praten. Je bent namelijk ingehuurd om een winnend en gemotiveerd team  neer te zetten en dit voor het oog van een zeer kritisch kijkende, luisterende en schrijvende pers en haar achterban.

Je moet pijnlijke beslissingen over voetballers nemen die soms enorme emoties kunnen oproepen bij zowel degenen die afgewezen worden, als bij hen die op de reservebank komen te zitten. Ook moet je nog eens totaal onverschillig staan tegenover de mening van pakweg tien miljoen andere 'voetbalcoaches', waaronder een redelijk aantal zeer fanatieke en sporadisch zelfs compleet gestoorde fans. 

Daarbuiten moet dit persoon ook nog op de juiste momenten zijn muur kunnen laten zakken, waardoor hij ook zijn menselijke kant niet verliest, want die heeft hij nodig om zijn spelers op een makkelijke manier te bereiken.Want met kwade honden is het nu eenmaal slecht hazen vangen of in dit geval: voetballen.  

Al deze eigenschappen zijn, verenigd in één mens,  moeilijk te vinden. Dit vraagt namelijk om een sociaalvaardige stoïcijn met een groot gevoel voor eigenwaarde en een enorme passie voor het spel. Een vrij zeldzame combinatie die je slechts bij een paar topcoaches terugvindt.

Deze noodzakelijke eigenschappen heeft Marco van Basten en waarschijnlijk bezitten zijn assistenten die ook en daarmee hebben ze het Oranjeschip aardig op koers liggen. Maar in de huidige topsport komen nog meer zaken om de hoek kijken. Coachen heeft slechts voor een deel te maken met het maken van de beste opstelling en het aanleren van de nodige tactieken en technieken. Coachen doe je niet alleen op het veld. Het andere deel heeft namelijk te maken met het in juiste banen leiden van de individuele psyche van de topsporter en in een groter geheel van het team. Of Van Basten en zijn assistenten dat onder de knie hebben, zal nog moeten blijken. Deze eigenschap bepaalt namelijk of iemand een topcoach kan worden en blijven.   

Want met 32 elftallen die voor een redelijk groot deel bestaan uit spelers die presteren op wereldniveau, ligt het verschil tussen deze elftallen vaak in hun mentale kracht en mentale motivatie.     

Een goede (sport)psycholoog als adviseur bij grote (team)sporten  vinden wij in ieder geval geen overbodige luxe. Maar dat geldt natuurlijk in wezen voor een ieder die in de schijnwerpers staat of enigszins boven het maaiveld uitkomt. 

© Stichting Syntyche 31-05-2006

Behandelde onderwerpen die niet in de index terug te vinden zijn:

Korte lontjes en hun aanstekers: De Deense spotprenten

Spiegelneuronen

New Orleans

Londen Juli 2005