Wanneer de waarheid overwint met behulp van 10.000 schreeuwende mannen –
zelfs als we veronderstellen dat hetgeen overwint waarheid is – overwint door de
vorm en de wijze van de overwinning een veel grotere onwaarheid.
(Sören Kierkegaard)

Kort lontje?

Natuurlijk is het niet zo slim geweest van de Deense krant om deze spotprenten te plaatsen. Het is op zijn zachtst gezegd niet kosjer. Als mens moet men een klein beetje rekening houden, met de religieuze gevoelens en opvattingen van andere mensen. Dit heeft en hoeft niet te maken te hebben met vrijheid van meningsuiting, te ver gaande tolerantie, of het gedeeltelijk eens zijn met de opvattingen van andersdenkenden. Het heeft te maken, met algemene beschaafde omgangsvormen en het niet onnodig kwetsen van andermans religieuze gevoelens en opvattingen, ongeacht de stroming die aangehangen wordt.

Vrijheid van meningsuiting hoeft men namelijk ook weer niet te laten ontaarden in vrijheid van kwetsen. Dat laatste wordt echter wel eens vergeten in de westerse media, zowel waar het bijvoorbeeld de christelijke cultuur betreft, maar dus ook waar het andere religies betreft. In dit geval zijn er dus spotprenten over onder meer Mohammed gemaakt en de islamitische wereld voelt zich diep gekwetst, omdat hun profeet in hun ogen bespot wordt. En ondanks dat wij het absoluut niet eens zijn, met de in sommige landen ontstane extreem agressieve protesten, kunnen we nog wel begrijpen, dat veel moslims boos of gekwetst zijn.

Aan de andere kant, is het natuurlijk niet de profeet van de islam die beledigd wordt, het zijn de islamitische (zelf)moordenaars, die aan de satirische cartoonschandpaal genageld worden, omdat zij de Koran durven te interpreteren als een vrijbrief om te doden! Maar dit wordt blijkbaar zo niet opgepakt of begrepen door veel mensen, die deze religie aanhangen. En dat is vanuit de westerse visie gezien, op zijn zachtst gezegd frappant.

Maar het echte probleem zit in onze optiek nog veel dieper.

Definitie van een profeet

Het diepere probleem zit o.a. hierin, dat de profeet van de islam, in het overgrote gedeelte van de westerse wereld en in de meeste landen in het verre oosten, niet erkend wordt als een profeet.
Maar wat is dan een profeet? Een profeet heeft volgens een aantal woordenboeken de betekenis: 'gezant van God'.
Alleen, het gebruik van het woord is allang niet meer beperkt tot die doelgroep. Gigantisch veel mensen hebben religieuze ervaringen gekend, zoals bijvoorbeeld ook beschreven in het meesterwerk van William James: 'De varianten van religieuze ervaringen'. En velen van hen noemt zich profeet, of heeft die titel door anderen toegekend gekregen.Wat dat aangaat hoef je bijvoorbeeld alleen maar aan de grondlegger van de mormonen te denken.
In onze visie is een profeet iemand, die zijn boodschap letterlijk van God gekregen heeft en dus niet via een of andere engel, droom of visioen. Daarnaast is het iemand die voorspellingen doet, die binnen niet al te lange tijd ook uitkomen.
Dat is ook de reden, waarom onder andere de profeten Mozes, Jesaja, Jeremia en naderhand ook Jezus zo'n enorme invloed gehad hebben op de joodse wereld en naderhand ook op de vorming van het christelijk gedachtegoed.

Volgens de aanhangers van de islam behoort ook de grondlegger van de islam, zijnde Mohammed, tot dit illustere rijtje. Maar volgens de westerse wereld en de meeste landen in het verre oosten dus niet en daar ligt een groot deel van het werkelijke spanningveld tussen de islamitische en niet-islamitische wereld. Dat is een onderdeel van het hete hangijzer waar we nu mee geconfronteerd worden. Want hoe kleiner deze wereld wordt (internet, televisie, emigratie van moslims naar westerse landen) en hoe meer deze drie hoofdculturen zich met elkaar gaan mixen, hoe duidelijker deze tegenstelling wordt!

'En waarom ook oordeelt gij niet uit uzelf wat recht is?'
(Luc.12:57)

Op zich geven al deze tegenstellingen ook niet, mits alle kampen maar bedenken, dat religie, zoals zij zich manifesteert in de huidige religieuze (hoofd)stromingen, een vorm van filosofie inhoudt; een poging tot tekst en uitleg, maar absoluut geen weg van onbetwistbare interpretaties!

Wie aan het schreeuwen gaat, dat alleen zijn of haar religieuze weg zekerheden biedt en dus volmaakt is en/ of probeert om zijn religieuze opvattingen via geweld af te dwingen, kan de woorden van Kierkegaard die aan het begin van dit stuk staan op zichzelf betrekken.

Durft u dus uw eigen religieuze opvattingen tegen het licht te houden? Onafhankelijk van welke stroming u aanhangt, of welke predikant, rabbijn, priester, iman, of wie dan ook, als voorganger optreedt?

Als het goed is blijft er uiteindelijk nog een kern over. En in onze optiek behoort zij te bestaan uit: God en je medemens liefhebben; onderzoeken; rechtvaardigheid; zachtmoedigheid; etc.

Elke andere invulling laat u afdwalen en brengt u onder andere bij de makers van deze spotprenten en de zwaar overtrokken reactie hierop.