Psychologische visie
"Psychologische gezondheid is niet alleen subjectief een prettige gewaarwording, ze is ook juist, waar en reëel". (Abraham H. Maslow)
Uitgangspunten
In een notendop zetten wij hier voor u de belangrijkste
uitgangspunten van de stichting op een rij, voor wat betreft haar visie
op het onstaan en ongedaan maken van psychische problemen.
Stichting Syntyche gaat er vanuit dat psychische
gezondheid de
normaaltoestand van ieder mens is. Een toestand waar hij/zij in
principe mee geboren wordt en weer naartoe terug kan keren. De
gevoelsmatige basis van ieder mens functioneert in principe
harmonieus (zie ook: FACT®-therapie).
Oorzaken
Wij gaan er vanuit dat psychische problematiek in het overgrote deel van de gevallen aangebracht/ verworven is. Dit vindt reeds plaats tijdens de ontwikkeling van het embryo of de foetus gedurende de zwangerschap en/of na de geboorte door de omgeving. De relevantie van erfelijkheid is in onze optiek bij psychische stoornissen minimaal. Iedereen kan onder de juiste (lees: verkeerde) omstandigheden een meer of minder ernstige psychische stoornis ontwikkelen. Hoe eerder deze verkeerde omstandigheden er zijn, bijvoorbeeld tijdens de zwangerschap of in de vroege kindertijd, des te heftiger/ ernstiger de stoornis doorgaans is. En des te moeilijker hij weer op te heffen valt. Zelfs psychiatrisch genetisch onderzoek begint te concluderen dat niet zozeer de genen maar juist de omgeving (let wel hieronder vallen ook bijvoorbeeld voeding, milieu en medicijngebruik, etc.) van belang is. Daarbij bestaat er een permanente interactie tussen beiden. De 'onveranderlijkheid' van de genen en de hersenen staat dan ook al enige tijd niet echt meer ter discussie.
Omgeving
Het is in onze visie veelal een combinatie van factoren,
waardoor mensen psychische problemen
kunnen
ontwikkelen en ze op een gegeven moment
vastlopen.
Om een factor te noemen: beschadigd en/of geconditioneerd
zijn door ouders en/of opvoeders. Hierbij kunt u bijvoorbeeld denken
aan lichamelijk
geweld, maar niet te vergeten ook geestelijk geweld, zoals bijvoorbeeld
emotionele
afwijzing, hetgeen vaak gepaard gaat met vernederende opmerkingen. Deze
afwijzing en vernederingen hakken er op de lange duur goed in en kunnen
ervoor zorgen dat er van een gezonde eigenwaarde niets overblijft of
dat zij zelfs nooit (goed) tot ontwikkeling komt.
Maar er zijn ook zat andere oorzaken op te noemen die weinig
of totaal
niets met de opvoeding te maken hebben en waar ouders, ondanks een
warme en liefdevolle opvoeding vrij machteloos tegenover staan. U kunt
hierbij denken aan een verkeerde (school)cultuur; gepest en getreiterd
worden; traumatische ervaringen veroorzaakt door derden; schokkende
gebeurtenissen; gebrek aan gezonde referentiekaders etc.
Meestal is het een combinatie van (een aantal van) de genoemde factoren, waardoor mensen vroeg of laat op psychologisch gebied klemlopen. Eén van de gevolgen is namelijk dat mensen hierdoor hun gevoels- en gedachtenwereld niet meer kunnen of durven te uiten. Afgesloten, zoals de volksmond zegt. Deze mensen krijgen dan de grootste moeite om zich kwetsbaar op te stellen. Of het tegenovergestelde: men praat veel maar zegt in wezen niets wezenlijks. Converseren met deze mensen beperkt zich vaak tot carrière en materie en de rest wordt angstvallig ontweken. Maar ook met deze levenshouding kun je psychologisch in de problemen raken. Bij het ene voorbeeld loop je de kans om eenzaam en depressief te worden en bij het andere voorbeeld is burn-out een belangrijk gevaar. Zo bestaan er dus diverse geestelijke fases waarin een mens kan schieten.
Gevoel, hersenen of beide?
De verwoestende,
ondermijnende en conditionerende aspecten van een verkeerde opvoeding,
traumatische ervaringen en/of (school)cultuur worden echter enorm
onderschat. Veel mensen vragen zich schijnbaar niet (meer) af
of er iets
in de mens is wat beschadigd kan worden? En het antwoord is ja,
ondubbelzinnig
al aangetoond. Noem het ziel, geest, hersenen,
gevoelsleven, bewustzijn, het maakt niet zo veel uit. Het kan
beschadigd worden in de vroege jeugd, ja zelfs reeds in de baarmoeder.
En als dit beschadigd wordt, kan het de hersenchemie en dus
complete karakterstructuren beïnvloeden. Een
vooraanstaande
neurowetenschapper en psychiater op dit gebied, Prof.dr. N. Andreasen*,
zegt:"Ervaringen
veranderen
de hersenen, letterlijk." Allerlei externe
invloeden kunnen neerslaan in bouw en functioneren van de hersenen (Feenstra,1997).
Ook schrijft zij over deze
hersenplasticiteit,
dat onze hersenen in een toestand van constante dynamische
verandering
zijn, die plaatsvindt als gevolg van de inwerking van de ervaringen op
onze psychische functies en psychische toestand (Andreasen,
2002,
p.40).
Lees verder op de volgende pagina...
Literatuur
*Prof. dr.
Nancy
Andreasen is hoogleraar psychiatrie en neurowetenschapper. Zij is
verbonden aan de Universiteit van Iowa en hoofdredacteur van de
American Journal of Psychiatry. Zij was betrokken bij de ontwikkeling
van zowel DSM III als DSM IV.
Andreasen,
N. (2002) Een
schitterend nieuw brein: psychiatrie in het tijdperk van het genoom.
Amsterdam: Nieuwezijds.
Feenstra, G. (1997). 'Ervaringen veranderen de
hersenen'. Volkskrant, 04-10-1997. Artikel n.a.v. van de
publiekslezing;'De Anatomische Les', door Nancy Andreasen op 30-10-1997.
Maslow, A.
(1981). Motivatie
en persoonlijkheid. Rotterdam: Lemniscaat.
© Stichting
Syntyche 05-05-2000/ Laatst gewijzigd 16-05-2011