Psychologie en de maatschappij

"Ieder mens voelt de noodzaak de wereld te begrijpen."
 (Dr. Steven Heine)

Psychologie

Psychologie staat voor kennis van de menselijke geest en het menselijk handelen.
De psyche van de mens en zijn gedragingen verklaren lijkt niet zo moeilijk. Een ieder die er ook maar een klein beetje moeite voor doet, kan duizenden antwoorden vinden in de diverse bibliotheken. Maar daar ligt dan ook net het probleem...

De Belgische hoogleraar Mia Leijssen schrijft in haar boek het volgende:
"Spurling en Dryden (1989) - die de ervaringen van tien bekende therapeuten hebben gebundeld en uitgediept - signaleren dat veel therapeuten ontgoocheld zijn over de academische psychologie, waarin mensen worden opgedeeld in stukjes die nog weinig te maken hebben met het typisch menselijke." (Leijssen, 1998). 

En de inmiddels overleden hoogleraar psychologie Piet Vroon haalde vaak aan dat de zielkunde of psychologie met een "ontplofte confettifabriek" kan worden vergeleken.

De wetenschap psychologie is in duizenden stukken uit elkaar gespat en zie daar als leek nog maar eens één geheel van te maken als zelfs de experts dat niet kunnen en/of in tegenspraak zijn met elkaar.

Nu denken veel mensen dat de psychologie een nieuwe wetenschap is. Wat de universiteiten aangaat, is het natuurlijk ook een vrij nieuwe discipline. Maar wie ook maar een klein beetje gaat spitten, komt tot de ontdekking dat het waarschijnlijk een van de oudste geestelijke bezigheden is die mensen geïntrigeerd heeft. Vragen zoals: "Waar kom ik vandaan? " "Waar ga ik naar toe? " en: "Wat doe ik hier? "  werden en worden direct gevolgd door vragen zoals: "Waarom ben ik zoals ik ben? " en: "Waarom zijn andere mensen zoals zij zijn? "

De belangrijkste zaken op het gebied van de menselijke psyche en haar functioneren, zijn dan ook al duizenden jaren bekend! In de loop der eeuwen echter, zijn vele van deze feiten door diverse oorzaken ver naar de achtergrond verdrongen en pas de laatste honderd jaar (her)ontdekt. Dat de belangrijkste psychologische ontdekkingen van de laatste eeuw onder luid wetenschappelijk tromgeroffel als zijnde 'nieuw ontdekt' aangekondigd werden, zegt dan ook iets over de verdwaaldheid van deze cultuur en het geheugen van de mens. Of met de woorden van Vroon: "Ons grootste probleem is, dat we in feite nauwelijks een geheugen hebben".
Bij de kenners die wel in het bezit zijn van een redelijk tot goed geheugen op dit gebied, roept al dit tromgeroffel slechts een milde glimlach op, omdat zij weten dat deze 'nieuwe' psychologische ontdekkingen (theorieën en/of feiten) allang bekend waren en zij dit ook kunnen aantonen. Hooguit bevestigt de moderne natuur- of geneeskunde iets, wat theoretisch al lang bekend was. Zoals bijvoorbeeld het feit, dat een depressie de chemische huishouding in je hersenen verstoort, maar dat als de depressie opgeheven is, alles weer normaal gaat werken. Dit wist men een paar duizend jaar geleden ook al! Dat het nu 'wetenschappelijk' bevestigd wordt, is interessant, maar theoretisch was dit al lang bekend!

Toch zitten veel mensen nog met hinderlijke open stukken en vragen waar de reguliere psychologie (nog) geen afdoende antwoord op weet. Zaken als blinde agressie, suïcide, borderline, schizofrenie, etc., zijn onderwerpen waar men nog geen sluitende antwoorden op heeft, laat staan dat men weet hoe ze bijtijds te signaleren en/of te stoppen zijn! En toch moeten we die antwoorden weten, want psychische problematiek (depressie), dreigt volksziekte nummer één te worden. Dus we hebben dringend inzicht en oplossingen nodig. En gelukkig zijn die er ook.

"... psychotherapie zou moeten steunen op een goede algemene theorie over ons functioneren, maar zo'n raamwerk heeft men nog steeds niet of nauwelijks kunnen ontwikkelen." (Vroon, 1998, p.255).

Zo'n raamwerk, zoals Piet Vroon het noemt, bestaat! Althans, volgens ons.  En de kennis die aan dit raamwerk ten grondslag ligt is voor het overgrote deel al eeuwen oud. De stichting heeft dit raamwerk de FACT^®-grafiek genoemd.
Als FACT^®-therapeuten in therapiesessies de FACT^®-grafiek weergeven, zeggen negen van de tien mensen meteen: "Ja, zo werkt het!" En sommigen voegen daar aan toe: "Maar dit is toch al lang bekend ?" Men is dan ook stomverbaasd, als men te horen krijgt dat dit niet onderwezen wordt op de diverse universiteiten en dat je het ook niet of slechts heel summier zal vinden in de diverse psychotherapeutische stromingen, vervolgopleidingen, etc. De FACT^®-grafiek geeft blijkbaar onmiddellijk logica en herkenning bij veel mensen. Zij ervaren hun eigen psyche/geest zoals die geschetst wordt.

Gedrag kunnen verklaren is één ding, het veranderen is een veel moeizamere weg.
Het op gang brengen van gedragsveranderingen en belangrijker een cultuurverandering zijn de onontkoombare uitdagingen, waarvoor zowel de sociale wetenschappen als de maatschappij zich geplaatst zien. Dat vraagt om nieuwe referentiekaders en als het even kan ook nog referentiekaders die wetenschappelijk onderbouwd kunnen worden. Een groot gedeelte van deze psychologische kaders is gelukkig dus al bekend en summier vindt u onze interpretatie in de onderwerpen die in deze site behandeld worden. 

Literatuur

Leijssen, M. In: Trijsburg W, Calijn S., Lietaer G., Columbien E. (1998) Handboek Integratieve Psychotherapie.      Maarssen:  Elsevier/ De Tijdstroom.
Vroon, P. (1998) Drijveren. (pag.255 en 372). Amsterdam: Ambo.

Terug naar de Hoofdpagina

© Stichting Syntyche 05-05-2000/ Laatst gewijzigd 16-05-2011