"We kunnen wie en wat we zijn veranderen door wat we zien, horen, zeggen en doen.
Het is belangrijk de juiste activiteiten voor onze hersenen te kiezen om ze goed te trainen
Dit beginsel geldt niet alleen voor de kindertijd, maar ook als we volwassen zijn 
of zelfs als we ouder worden".
(Prof. dr. N. Andreasen)¹

FACT- therapie

De in vakkringen bekende Prof. dr. Andreasen*,  ziet het werkende menselijke brein als een groot orkest dat continu een prachtige symfonie speelt. "Ieder van ons - elk individuele geest/ hersenen -  speelt niet alleen een rol in een uitzonderlijke rijke en ingewikkelde symfonie maar componeert tegelijkertijd ook spontaan zijn eigen partituur ... en dirigeert deze ook nog." (Andreasen, 2002, p.91)

Binnen de FACT- therapie gaan wij er van uit dat de mens in de ideale situatie ook zo harmonisch functioneert. Zo, dat gevoelsmatige, verstandelijke en fysiologische processen gezond en in evenwicht zijn. De mens ervaart het leven in dat geval als een enerverend avontuur, waarin begrippen als rust en beweging centraal staan. 
Maar we zeiden het al, in de ideaalsituatie. Helaas hebben we op deze wereld te maken met factoren waar we weinig of geen invloed op hebben en leven we in een maatschappij die verre van ideaal is. Hierdoor kan het zo zijn, dat onze processen op gevoelsmatig, verstandelijk en  fysiologisch gebied verstoord raken. We zitten dan  'niet zo lekker in ons vel'. En dat heeft natuurlijk gevolgen.

Wisselwerking 

Piet Vroon geeft het al aan, de meeste psychologische problemen komen voort uit het gevoel. Als deze verkeerde gevoelsmatige/ psychische processen lang aanhouden, dan hebben ze  een verkeerde invloed op onze hersenchemie en eigenlijk op het gehele menselijk systeem. Dit is voor het overgrote deel geen theorie. De directe wisselwerking die bestaat tussen geest en hersenchemie is al aangetoond!  (zie ook: algemene visie) 
Maar gelukkig is het zo dat negatieve processen ook meestal weer omgedraaid kunnen worden. 

Golfbeweging

Andreasen schrijft met betrekking tot het brein/ de symfonie, verder nog: "Het emotionele koloriet wisselt en gaat op en neer" (Andreasen, 2002, p.91).  In onze optiek is dit een mooie metafoor voor een schommeling van de (genoemde) processen. Er is sprake van een golfbeweging.
Deze golfbeweging is bekend in de psychologie, men noemt ze stemmingswisselingen. In de Verenigde Staten heten ze 'moodswings'.  Ze zijn voor elk levend mens een 'bekend' fenomeen en persoonlijk te ervaren. Een uitspraak zoals: 'Ik heb vandaag een baaldag',  kent iedereen en refereert naar deze golven. De ene dag zit je niet zo goed in je vel, de volgende dag weer wel.
De diverse (psychologische) processen zijn dan ook voortdurend in beweging en kunnen onderhevig zijn aan zowel externe als interne interacties, waarin zowel verleden, heden, als toekomst een rol kunnen spelen. 
Maar wat nu als deze golfbeweging te groot wordt door bepaalde omstandigheden? De stemmingswisselingen gaan dan extremer uiteenlopen. De ene periode kan je bijvoorbeeld alles aan, om vervolgens het een periode niet meer te zien zitten. 
Of wat als de golf op een bepaald punt blijft hangen? Over een (heel) lange periode ben je dan bijvoorbeeld opstandig, geagiteerd, druk, agressief etc. Of misschien juist introvert, lusteloos, depressief.
In onze optiek ontstaan daar de diverse (psychiatrische) stoornissen. Dit gebied is echter onstellend groot en daarvandaan dat de ene mens in een depressie schiet, de andere in een manie en een derde ontwikkelt een persoonlijkheidsstoornis, etc..  

Nu kan deze golfbeweging in onze visie op meerdere, afzonderlijke gebieden ontstaan. In ieder mens zijn er diverse psychologische processen aan de gang, die onafhankelijk van elkaar werken. Anders gezegd, 'het orkest' van Andreasen gaat ontiegelijk vals spelen, of het vormt diverse secties, die allemaal hun eigen deuntje gaan spelen.  
Dit is een factor, die in de huidige reguliere, maar ook binnen de ''alternatieve'' psychotherapeutische wereld vaak over het hoofd gezien wordt, als hij überhaupt al erkend en/of herkend wordt. In plaats van dat hun behandeling zich er op richt om het orkest weer harmonisch samen te laten spelen, corrigeren ze slechts de (hoorbare) foutjes in de afzonderlijke deuntjes. 

Hoeveel psychologische processen, die in een golfbeweging kunnen raken, zijn er dan? 

In onze optiek zijn er minimaal zeven psychologische hoofdprocessen en deze zijn essentieel voor het menselijk welbevinden. Deze processen, die onafhankelijk van elkaar opereren, kunnen door elkaar heen lopen of redelijk ver uit elkaar liggen ---  en toch kunnen ze elkaar ook beïnvloeden---, zelfs al hebben ze niets met elkaar te maken.

Fundament/ basis 

"Er bevindt zich iets in u wat meer weet dan u weet."    (Rochelle Myers)

De zeven processen hebben echter een basis!  Een psychologische basis, die ook in de oudheid al bekend was en deze wijsheid, of brokstukken daarvan, kan je praktisch door alle continenten en culturen heen terugvinden.  
Ook in de moderne wetenschappelijke literatuur, is dit menselijke fundament (gedeeltelijk) terug te vinden. Je kan dit fundament, deze basis, als het psychologische 'ware noorden' zien.  En wie het kompas kwijtraakt, verkeerd ijkt of  kalibreert, loopt grote kans vroeg of laat in de problemen te komen. 

Het psychisch kompas opnieuw kalibreren of ijken

Op basis van bovenstaande gegevens, die dus in zijn kern al heel oud is,  hebben wij  een therapievorm ontwikkeld, die we  FACT-therapie gedoopt hebben . 
FACT-therapie staat voor: Fysio-Affectieve Corrigerende Totaaltherapie. 

Fysio-affectieve: 
Wij gaan er van uit dat de fysiologische processen in het lichaam en de affectieve (gevoelsmatige) processen  in zeer nauwe wisselwerking met elkaar staan. Een verkeerd werkende of gestresste psyche en/ of gevoelsleven beïnvloeden de fysiologische processen in uw lichaam in negatieve zin. Deze processen kunnen hun beurt vervolgens op termijn leiden tot ernstige, chronische psychische problematiek en tot fysieke klachten. Zo kunnen ze bijvoorbeeld een verzwakkende of remmende werking hebben op uw immuunsysteem. 
Er gebeurt eigenlijk te veel om op te noemen en als u als leek daarin geïnteresseerd bent, raden wij u aan om onder andere het boek: ''Lichaam en Geest'' te lezen, geschreven door de bioloog Paul Martin. Voor een uiteenzetting van de wisselwerking tussen geest/ psyche en hersenchemie wijzen wij u op het boek "Schitterend nieuw brein" van Nancy Andreasen.

Corrigerende:  
FACT-therapie hanteert een duidelijk referentiekader (ijkpunt) ten opzichte waarvan de affectieve processen gecorrigeerd worden. Dit heeft vervolgens weer een positief effect op de fysiologische processen.

Totaaltherapie:  
FACT- therapie richt zich op het totale spectrum van de menselijke psyche: de psychische/ emotionele processen, de rationele processen, de sociale, de essentiële levensvraagstukken en (indirect) de fysiologische en fysieke aspecten. 

De algehele opzet van deze therapievorm is om de verschillende psychologische hoofdprocessen waar nodig, weer zoveel mogelijk terug te brengen naar hun basis. 
Als de 'basispsychologische waardes' door uzelf weergevonden worden en geïntegreerd zijn  in uw gevoel en uw verstand, gaat er (weer) een bruisende wereld voor u open. Uw psychologische spanningen of angsten worden opgeheven. Een wereld  waarin u ten volle geniet en actief in bent. De grondlegger van de humanistische psychologie, A. Maslov,  noemde dit trouwens een topervaring (zie ook: algemene visie). Het gevolg is ook, dat u de meeste valkuilen op emotioneel, sociaal en  werkgebied bijtijds zal herkennen en vragen op psychologisch en sociaal gebied niet meer zult stellen, omdat u de antwoorden weet en ziet en de weinige vragen die dan nog openblijven, zijn door geen enkele sterveling te beantwoorden.  

Is FACT- therapie zoveel anders dan andere therapievormen ?

Spurling en Dryden (1989) - die de ervaringen van tien bekende therapeuten hebben gebundeld en uitgediept - 
signaleren dat veel therapeuten ontgoocheld zijn over de academische psychologie, waarin mensen worden 
opgedeeld in stukjes die nog weinig te maken hebben met het typisch menselijke.⁽³⁾

Aspecten van de diverse hoofdtherapievormen, die in de afgelopen honderd jaar ontdekt en verder ontwikkeld zijn, kunt u in onze therapievorm terugvinden. Wat dat aangaat zijn wij niet bijzonder.  Maar wij zien de stromingen in de psychotherapie, als kleinere of grotere delen van een enorme puzzel. De stukjes zijn er praktisch allemaal en iedere stroming probeert op haar manier deze puzzel in elkaar te leggen. Sommige stromingen beweren dat deze puzzel niet in elkaar te leggen is en dat er alleen maar puzzelstukjes zijn. Andere stromingen hebben deze puzzel wel op de een of andere manier in elkaar gezet. En wij behoren dus tot deze laatste groep. Of wij het goed hebben en daardoor redelijk uniek zijn?  Wel, dat zal uw eigen verstand en gevoel moeten uitmaken.

Als wij de zeven psychologische processen in therapiesessies benoemen, uitleggen en in een grafiek weergeven, zeggen negen van de tien mensen meteen: "Ja, zo werkt het!" en sommigen voegen daar aan toe: "Maar dit is toch al lang bekend ?" 
En men is dan ook stomverbaasd, als men te horen krijgt, dat dit niet onderwezen wordt op de diverse universiteiten en dat je het ook niet of slechts heel summier zal vinden in de diverse psychotherapeutische vervolgopleidingen, stromingen, etc.  
Toch zijn wij als stichting  beretrots op dit soort opmerkingen, omdat het aantoont dat we iets gevonden/ herontdekt hebben, wat onmiddellijk logica en herkenning geeft bij veel mensen. Zij ervaren hun eigen psyche/ geest, zo als wij hem schetsen.

Waar wij op het moment wel redelijk uniek in zijn,  is dat we een weg gevonden hebben, waardoor u uw eigen orkest weer kunt leiden. Een therapie waardoor uw gevoelsmatige, rationele en fysiologische processen weer op een goede manier gaan samenwerken.

Gevolg is dan tegelijkertijd, dat u uw psychologische problemen oplost en achter u laat. Er gaat dan een andere (nieuwe) psychologische weg voor u open. Een weg, die de meeste mensen echter nog wel (her)kennen. Die weg zal u zelf verder moeten onderzoeken en belopen. Wij fungeren als wegwijzers, meer niet.   
En voor de sceptici onder u, onze visie wordt (gedeeltelijk) vanuit diverse wetenschappelijke disciplines bevestigd en u kunt het dus zelf onderzoeken! Sterker, wij juichen dat juist toe. Alles zelf onderzoeken en verifiëren is één van de peilers van onze therapievorm.  
Wilt u weten of er een FACT-therapeut  in uw buurt is? Of wilt u nadere informatie of een intakegesprek? 
Neem dan contact op met de stichting (zie index/hoofdpagina).

Mocht u meer willen weten over hoe de menselijke geest werkt,  dan raden wij aan om het boek: Fact-grafiek, blauwdruk van de menselijke geest, te lezen. Dit werk laat u de oorzaken, de knelpunten en de wegen naar eventuele oplossingen  van (uw) psychologische problemen zien. Het is een semi-wetenschappelijk werk, maar is op een manier geschreven dat het ook voor de leek zeer leesbaar en toegankelijk is. Te mooi om waar te zijn?  Leest u een stukje uit het voorwoord, geschreven door Prof.dr. J.C.M. Willems.

    Naar de Hoofdpagina (Home) 

.

  Laatst gewijzigd 11-01-2007

Home

* Prof. dr. Nancy  Andreasen is hoogleraar psychiatrie en neurowetenschapper. Zij is verbonden aan de Universiteit van Iowa en hoofdredacteur van de American Journal of Psychiatry. Zij was betrokken bij de ontwikkeling van zowel DSM III als DSM IV.

Literatuur
¹ Andreasen, N.  (2002)  Een schitterend nieuw brein: psychiatrie in het tijdperk van het genoom. (pag. 57). Amsterdam: Nieuwezijds.
² Vroon, P.  (1998) Drijveren. (pag.91)  Ambo
³ Leijssen, M. In: Trijsburg W, Calijn S., Lietaer G., Columbien E. (1998) Handboek Integratieve Psychotherapie.  Maarssen:  Elsevier/ De Tijdstroom.