Depressief

Depressie

De klachten die iemand tijdens een depressie ervaart, kunnen per persoon verschillen, maar men heeft in ieder geval last van een sombere, depressieve stemming en/of een verlies in interesse in (bijna) alles. Daarnaast kan men bijvoorbeeld gebukt gaan onder een veranderend slaap- en/of eetpatroon, concentratieproblemen, vermoeidheid, gebrek aan energie, schuldgevoelens, men kan soms angstig of wantrouwend zijn, derealisatiegevoelens hebben (de wereld wordt als vreemd ervaren) en/of  een totaal gebrek aan emoties hebben! Duurt het langer dan kunnen mensen ook zelfmoordgedachten gaan ontwikkelen. 

In de psychologie wordt een depressie in verschillende categorieën onderverdeeld; We behandelen er slecht een paar, omdat in onze optiek alles terug herleid kan worden naar deze twee.

1. De reactieve depressie

Met andere woorden, er gebeurt iets ergs in uw leven: uw vriend(in) loopt ineens weg, u wordt ontslagen, u gaat failliet, of nog harder en zwaarder: er overlijdt iemand in uw naaste omgeving, u verliest een ouder een partner, een goede vriend(in) of nog erger een kind.

De emotionele klap die je dan te verwerken krijgt, kan vrij groot zijn. Want zelfs al zie je het aankomen en weet je rationeel al dat het gaat gebeuren, je kan het nooit (helemaal) van tevoren emotioneel verwerken. De (zwaarste) klap komt dan ook vaak pas na het overlijden van mensen. Maar als het plotseling gebeurt, komt die klap nog harder aan; je hebt geen kans gehad om je voor te bereiden noch rationeel, noch emotioneel. Je hebt geen kans gekregen om afscheid te nemen, of om te beschermen,  te waarschuwen, of erger, je hebt die kansen laten liggen om wat voor reden dan ook.

Je hele leven wordt dan omver gegooid. Alles wat ooit vast en betrouwbaar was, is niet meer. Zekerheden vallen weg en veel mensen vallen op dat moment in een diep duister ravijn! Nergens houvast hebbend of krijgend, glijd of val je naar beneden.

De drie dagen die de meeste werkgevers geven om iemand uit je naaste omgeving te begraven, is dan ook veel te kort. Pas na de begrafenis of de crematie komen de meeste mensen pas aan verwerking toe. Deze verwerking zorgt er echter meestal ook voor, dat mensen op rationeel gebied een tijdlang niet (goed) functioneren. Beter zou het dan ook zijn, om deze mensen minimaal een week en maximaal zes weken verlof te geven, dat zou reëler zijn.

Nu lukt het de meeste mensen wel om met behulp van familie, vrienden, kennissen op eigen kracht uit dit ravijn te komen. Ze beseffen dat ze in een extreem zware rouwperiode zitten, maar zijn om wat voor reden dan ook  nuchter genoeg om te weten dat het leven zo in elkaar zit. Want garanties voor een lang en gelukkig leven krijgen we niet en wanneer we komen te overlijden weten we ook niet. We kunnen het redelijk beïnvloeden, maar er zijn ook zat factoren waar we geen invloed op hebben.

Pakweg 20 procent van de mensen die een ingrijpende pijnlijke gebeurtenis meemaken, lukt het niet om er op eigen kracht uit te komen. Deze mensen lopen grote kans om in een 'echte' (reactieve) depressie terecht te komen. 
De redenen voor dit verschijnsel zijn divers, vaak zit er al een psychologische conditionering/ beschadiging onder, die door deze (rouw)gebeurtenis ook geactiveerd wordt.Vaak hebben deze mensen al een vrij lage eigenwaarde en die wordt door deze extreme situatie helemaal onderuit gehaald. In wezen is dit  gebrek aan eigenwaarde in combinatie met een gebrek aan gezonde referentiekaders namelijk ook het grote verschil tussen (rouw)verwerking en een echte depressie. Psychologische hulp is dan geboden en waarschijnlijk de enige oplossing.
Doen deze mensen er niets aan, dan lopen ze een reële kans dat ze steeds verder weg zakken. Sommige mensen kiezen hier ook (onbewust) voor. Ook hiervoor kunnen verschillende redenen bestaan:  Ze willen of kunnen de emotionele band met de overleden of vertrokken partner/ dierbare niet verbreken; ze hebben een schuldgevoel; of ze hebben een dusdanige klap gehad dat ze geen vaste grond meer onder hun voeten hebben. De vaste grond was namelijk hun partner, de kinderen, het huis, het werk, etc. De volgende vaste grond wordt dan na een tijd: hun depressie. Ze zakken langzaam maar zeker steeds verder weg en hun depressie wordt niet zelden: een chronische depressie.     

Doet men niets aan de depressie, of wordt zij niet (goed) opgepikt en aangepakt door de naaste omgeving, dan loopt men een kans dat zij na verloop van tijd uitmondt in een psychotische periode en/of een suïcidepoging, waarin men de hand aan zichzelf slaat en heel soms ook nog zijn eigen kinderen meeneemt. Te afschuwelijk voor woorden natuurlijk, maar dit soort daden wordt in onze optiek meestal uitgevoerd in een (rand)psychotische periode. Doorgedraaid, zoals de volksmond zegt.

Voor ieder mens die in een depressie terecht komt en er niet meer uitkomt, is het noodzaak om deskundige hulp in te gaan roepen. De (naaste) familie en/of omgeving moet zo'n persoon in eerste instantie ook een beetje in de peiling houden en indien nodig er op aandringen dat hij deskundige hulp gaat zoeken. En men moet in gaan grijpen als men ziet dat het fout gaat, alhoewel dat met de huidige wetgeving redelijk moeilijk is!
Wel kunnen wij u erop wijzen dat volgens veel deskundigen, deze vorm van een depressie een psychologische ziekte/ fase is, die relatief makkelijk te corrigeren valt en wij zijn het daar mee eens.

2. De endogene depressie

Het leven lacht u toe, u bent gelukkig, u heeft een goede relatie en eventueel kinderen die zich prachtig ontwikkelen. Met werk en carrière gaat alles goed en plotseling op een dag voelt u zich depressief. In het begin denkt u misschien nog even aan een baaldag of een baalweek, vooruit een baalmaand. Maar dan realiseert u zich dat er meer aan de hand is en gaat u op zoek naar hulp.

Oorzaken zijn er echter volgens u niet, dus ook de gemiddelde huisarts/ psychiater zal u al gauw op Prozac zetten, of iets soortgelijks, om u weer een beetje op te fleuren. Bij veel mensen slaat dit middel goed aan, maar bij sommigen ook niet en bij anderen kan het zelfs desastreus uitpakken. Dus wees op uw hoede en dat geldt natuurlijk ook voor de naaste omgeving. Daarnaast is het zo, dat dit soort middelen de symptomen wegnemen, niet de oorzaken. Die zijn er ook niet volgens u!   Maar zijn er geen oorzaken of weet u ze niet meer?

Verdringing

Met verdringing wordt bedoeld, dat als u ooit een traumatische ervaring of periode meegemaakt hebt, u die bewust of onbewust verdrongen (uit de herinnering verdreven) kan hebben. U kan de ervaring in zijn totaliteit verdrongen hebben, of u weet rationeel nog wat er gebeurd is, maar u heeft de bijbehorende gevoelens verdrongen. U heeft ze verdrongen en opgeslagen in uw onbewuste, zoals Freud zou zeggen. Of om een computermetafoor te gebruiken: u heeft het bestand wel verwijderd, maar de harde schijf niet opnieuw geformatteerd (wat trouwens ook niet kan bij een mens). En iedere computerkenner weet dan, dat dit bestand nog geheel of gedeeltelijk terug te halen is.

Verdringing bestaat niet volgens sommige mensen en wetenschappers. Waarschijnlijk zijn zij die dit zeggen, de mensen die het meest verdringen. Want in principe verdringen/ onderdrukken we tot op zekere hoogte natuurlijk allemaal. Je hoeft alleen maar te denken aan het geweld en de honger in de wereld en de onnodige doden die dit veroorzaakt, om dat te beseffen.
Als je daar namelijk over na gaat denken, wordt je of briesend kwaad en besluit je om er wat aan te gaan doen, of je raakt totaal gedeprimeerd bij het zien van zoveel onrecht, hebzucht en kortzichtigheid. Want konden we honderd jaar geleden en zelfs nog 50 jaar geleden zeggen: "we wisten het niet", met de moderne media gaat dat natuurlijk niet meer en worden we er gelijk mee geconfronteerd. Aangezien de meeste mensen echter niet weten wat ze eraan moeten of kunnen doen, denken ze er maar liever niet over na. Men verdringt/ onderdrukt het zo gauw mogelijk en gaat door met zijn leven. De staat van verdringing of morele anesthesie wordt in stand gehouden en is op zo'n moment (vaak) ook een vorm van zelfbescherming. Als extra pleister en omdat het ons toch ergens nog raakt, schrijven we dan (meestal) nog een giro uit, om ons geweten en schuldgevoel te sussen, maar daar houdt het voor de meesten dan ook wel mee op.

Nu kan je verdriet, pijn, kwaadheid en frustraties dus ontkennen, verdringen of inslikken, alleen vroeg of laat komt het op de een of andere manier naar buiten, het haalt u in en passeert u zelfs. Sommige mensen gaan dan nog harder werken, sluiten zich nog meer af voor zichzelf en andere mensen. Dit in een ultieme poging om de onrust en eventuele psychologische gevolgen voor te blijven.
Anderen storten in, worden depressief, raken overspannen, krijgen burnoutverschijnselen, etc.
Het is te vergelijken met een mens, die jarenlang allerlei afgedankte spullen en oude troep op zijn zolder gooit. Op een gegeven dag is het met de draagkracht van die zolder gedaan en komt deze met donderend geraas naar beneden zetten. De stofwolk die dit veroorzaakt, verhindert u om te zien wat er nu werkelijk gebeurd is en wat er naar beneden gekomen is.

Het is voor mensen bij wie een endogene depressie geconstateerd is, in ieder geval belangrijk om in psychotherapie te gaan en diep door te dringen in het verleden om te zien of daar verborgen zaken liggen. Onze ervaring is namelijk dat je bij zeven van de tien mensen met een endogene depressie toch verborgen traumata tegenkomt, die deze mensen tot hun eigen stomme verbazing dus helemaal 'vergeten' waren.
Bij de andere drie lukt het (nog) niet om de stofwolken tot rust te brengen, of is er iets anders aan de hand..

De postpartum ('postnatale') depressie

In onze optiek is een postpartum depressie (meestal) een endogene depressie, die wakker gemaakt wordt door de geboorte en verzorging van een baby. Deze  depressie gaat echter meestal duidelijk gepaard met allerlei andere factoren die ook een hoofd -of bijrol kunnen vervullen.

Om er een paar op te noemen:

Bij elke grote verandering in het leven, loopt men een reële kans dat een (latente) endogene depressie op gang gebracht wordt en het krijgen van een kind en de verzorging daarvan, is een van de grootste veranderingen, die een mens en zeer zeker een vrouw mee kan maken..

Maar ook het lichaam ondergaat voor, tijdens en na de bevalling enorme veranderingen. De hormoonbalans kan van slag raken, ijzertekorten, of een tekort aan het aminozuur tryptofaan kunnen een rol spelen.

De relatie kan na de bevalling ineens onder druk komen te staan, omdat ook de man met enorme veranderingen geconfronteerd wordt. En is, blijft, of wordt hij dan de emotionele, fysieke rots waar zij (even) totaal op kan steunen, of vindt hij zijn werk, vrienden en hobby's belangrijker?  Draait hij na de geboorte van de baby na zijn werktijd vol aan mee in het gezin, of is hij  niets anders dan een financiële provider ? 

Men heeft gewerkt voor de bevalling en wil dit na de geboorte weer oppakken. De dubbele belasting die dan kan ontstaan is ook vrij groot. Want een klein kind verzorgen en opvoeden, is een van de zwaarste taken die er is. Als je dan (noodgedwongen) ook nog buitenshuis gaat werken, vereist dat enorm veel energie, een hele goede taakverdeling tussen de partners en hele goede babysitters.

Waarschijnlijk kunt u er zelf ook nog een paar (persoonlijke) factoren aan toevoegen.

Het zijn allemaal zaken die mee kunnen spelen en onderzocht en eventueel aangepakt moeten worden.
In ieder geval is het belangrijk om deze vorm van depressie gelijk aan te pakken. Dit zowel voor de moeder als voor het kind. Deze laatste voelt namelijk de spanning en de eventuele afwijzing van zijn moeder en als men niet oppast, dan sluit het kind zich na een tijd af en wordt het (emotioneel) nog maar moeilijk te bereiken.

De cirkel van emotionele afwijzing is dan weer praktisch rond, met alle gevolgen van dien.

Bij een 'prenatale' depressie zijn volgens ons dezelfde krachten aan het spelen, alleen starten ze dan al voor de geboorte van de baby. 

Voor nadere informatie of een intakegesprek, verwijzen wij u naar onze telefoonnummers (zie index/hoofdpagina)

---

© Stichting Syntyche 05-05-2000
          Laatst gewijzigd 18-08-2008

   

Mocht u meer willen weten over hoe de menselijke geest werkt,  dan raden wij aan om het boek: Fact-grafiek, blauwdruk van de menselijke geest, te lezen. Dit werk laat u de oorzaken, de knelpunten en de wegen naar eventuele oplossingen  van (uw) psychologische problemen zien. Het is een semi-wetenschappelijk werk, maar is op een manier geschreven dat het ook voor de leek zeer leesbaar en toegankelijk is. Te mooi om waar te zijn?  Leest u een stukje uit het voorwoord, geschreven door Prof.dr. J.C.M. Willems.

 

    Naar de Hoofdpagina