ADHD en NLD

Een aangeboren beschadiging ?
Of een maatschappelijk probleem met psychologische gevolgen ?

ADHD is een veel voorkomende psychiatrische stoornis bij kinderen (3% tot 5 %), die - wil je in aanmerking komen voor de diagnose -, voor het zevende jaar tot uiting moet komen. Deze wat men noemt: 'aandachtstekortstoornis met hyperactiviteit', wordt gekenmerkt door aandachtsproblemen, impulsiviteit en/of hyperactiviteit.

Weest u echter op uw hoede, er is namelijk een leerstoornis: NLD (non-verbale leerstoornis), waarvan de uitingsvorm sterke overlappingen kan vertonen, met de kenmerken van ADHD. Deze stoornissen kunnen verward worden, terwijl de aanpak grote verschillen kent. Onderaan deze pagina komen we hierop terug.

De theorieën over het ontstaan van ADHD

De precieze oorzaak van ADHD is nog steeds niet vastgesteld. Waarschijnlijk is het een combinatie van genetische en neurofysiologische afwijkingen zegt de wetenschap.

Er zijn wel diverse theorieën over het ontstaan van ADHD, dus even de belangrijkste op een rijtje:

1. Een aangeboren beschadiging, denkt een gedeelte van de wetenschap.
Zij wijst verschillende genen aan, waar ze vermoedt dat de oorzaak ligt.
De oorzaak van ADHD wordt daarnaast gezocht in ongunstige factoren tijdens de zwangerschap.

2. Volgens anderen, zoals de psycholoogDeGrandpre die een boek geschreven heeft over het ADHD
    probleem, is het vooral een sociaal-cultureel verschijnsel en heeft het te maken met de snelvuur-cultuur
    waarin we leven. Als antwoord daarop ontwikkelen de kinderen volgens hem een 'vluchtgedrag':
    rusteloosheid en hyperactiviteit.

3. Stichting Relief, een organisatie die zich inzet om kinderen met leer -en gedragsproblemen
    te laten behandelen met NEI (Neuro-Emotionele Integratie), zoekt de oorzaken meer in emotionele
    afwijzing en traumatische ervaringen. Gezien hun resultaten gaan steeds meer verzekeraars over tot het
    vergoeden van deze therapievorm.

En wij ? Wij staan er ergens tussen in en hieronder leest u onze visie op dit probleem.

Is ADHD genetisch bepaald en worden de hersenen daardoor beïnvloed ?
Ja, zeggen wij dan. In zoverre, dat het in wezen voor ieder mens kan gelden. Er is zelfs een zeer oude (bijbelse) uitspraak over: "sommigen zijn gesneden in de baarmoeder ". Gedurende de zwangerschap worden sommige kinderen soms al afgewezen, of door interne of externe factoren aan onnodige (emotionele en/of lichamelijke) stress blootgesteld. Dit kan gevolgen hebben voor de werking van bepaalde neurotransmitters en dus het functioneren van de hersenen. Maar deze processen kunnen ook op gang gebracht worden na de geboorte van het kind. Zoals u kunt lezen in onze pagina algemene visie, is aangetoond dat hersenen zeer zeker als ze jong zijn, onderhevig zijn aan ervaringen en zich daar ook naar vormen. Dit geldt dus zowel voor positieve als negatieve ervaringen. Zoals prof. dr. N. Andreassen verder zegt: "Het betekent ook, dat tot op jongvolwassen leeftijd toe, allerlei externe invloeden kunnen neerslaan in bouw en functioneren van de hersenen ten goede of ten kwade" (Volkskrant 04-10-'97).
Een verontrustende gedachte natuurlijk, wat alles bij elkaar genomen kan het impliceren dat bepaalde genetische processen onderhevig zijn aan psychische processen. En dat je de genetische kaart wat de mens aangaat, dan op bepaalde gebieden ook
nooit 100 procent waterdicht kan krijgen. Let wel, dit is nog maar een theorie, maar als je de diverse signalen uit de diverse wetenschappelijke disciplines goed interpreteert, dan wijst het wel heel sterk naar deze richting.
(Bovenstaande theorie is ondertussen ook aangetoond, zie algemene visie)

De psycholoog Degrandpre ziet veel oorzaken van ADHD- gedrag in de snelvuurcultuur waarin we leven. En ook daar zijn we het met eens. We leven in een immense manische, neurotische maatschappij, die bol staat van geluid, beweging, reclameboodschappen (3000 per dag), verleiding, informatie, geweld, meningen en opinies en we worden, als we niet oppassen, daarin meegezogen.
Radio, internet, kranten, week -en opiniebladen, maar vooral televisie, zijn prachtige media om mensen allerlei nuttige informatie door te geven en kritisch naar bepaalde zaken te laten kijken. Alle relevante invalshoeken komen aan het bod, zodat mensen zelf een weloverwogen mening kunnen vormen. Maar deze media en zeer zeker televisie, kunnen ook gebruikt worden om mensen te misleiden en meer of minder subtiel te manipuleren naar een bepaalde visie of opvatting. Vooral in totalitaire landen is dit meer praktijk dan uitzondering. Dit heeft natuurlijk gevolgen. Er is dan ook een oud gezegde wat zegt: 'waar je mee omgaat wordt je mee besmet'. Propaganda, heet dit met een net woord. Conditioneren zou in onze optiek een beter woord zijn.
Maar in het westen kunnen we er ook wat van. We zouden er anno 2000, wat het westen aangaat een nieuw gezegde aan toe willen voegen:

Dit medium heeft een enorme invloed en men noemt televisie dan ook niet voor niets, de vierde macht! Maar de cultuur die uitgezonden wordt, is uitgezonderd een paar goede zenders of programma's, zo manisch, zo agressief, zo oppervlakkig als het maar zijn kan! En dan hebben we het alleen nog maar over de programma's die overdag uitgezonden worden. Maar, zeggen de programmamakers, daar vragen mensen om en dat verkoopt.

Verstrooiing en afleiding in de hoogste versnelling. Een citaat van een historicus wat dit aangaat:

"De mechaniek der moderne massaverstrooiing betekent voorts in de hoogste mate verhindering van concentratie" *

Briljante conclusie van deze historicus zou je zeggen, hij had beter psycholoog kunnen worden. Alleen het is opgeschreven in een boek in 1935 ! In een tijd toen er nog geen televisie was!
Maar televisie is ook een ventende straatkoopman, die je met een lichtbak, glimmende kralen voorhoudt en ze probeert je aan te smeren als zijnde onontbeerlijk voor het voortbestaan. Voor kinderen geldt dit net zo goed en misschien nog wel meer. De ondertussen achter ons liggende Pokémonrage was daar weer een typisch voorbeeld van. Als je er als kind niet aan meedoet, ben je een vreemde eend in de bijt en lig je er meestal ook gelijk uit. Bovendien veroorzaakt het bij sommige kinderen bijna criminele gedragingen.

Maar dit negatieve neveneffect geldt voor meerdere kinderprogramma's. Soms zijn het uitstekende babysitters, oppassers, etc, met zo nu en dan hele leuke en interessante tekenfilms en programma's. Maar als je kritisch gaat kijken naar allerlei andere kinderprogramma's, dan hoor je niet zelden een taalgebruik, dat onder de grofste zeelui niet voorkomt en je ziet dingen gebeuren, die enkel en alleen aan zeer ernstige psychopaten zijn toe te schrijven. Het is allemaal getekend,dus geen probleem, zeggen veel mensen.
Maar het kan nog erger. Echte films, waar 'het nodige enge' geweld en moordscènes in voorkomen en dat het liefst zo luguber en gedetailleerd mogelijk. In Amerika heeft men uitgerekend dat de gemiddelde adolescent ongeveer 18000 moorden zijn netvlies heeft zien passeren.
Ondertussen zijn er al genoeg wetenschappelijke rapporten verschenen, (zie: destructieve agressie) die aangetoond hebben dat al dit geweld en dit grove taalgebruik, vrij funeste gevolgen heeft op de menselijke psyche. Zeer zeker als het kinderen betreft. Zet je het in context met het feit, dat ervaringen de hersenen beïnvloeden, dan wordt het pas echt verontrustend. Het (mede) veroorzaakt in onze optiek , verschijnselen bij kinderen, die je onder de noemer ADHD kan samenpersen.

Als ouder of verzorger houdt dit in, dat je continu moet oppassen waar kinderen naar kijken en daar moet je dan natuurlijk ook wel de tijd voor hebben of daar tijd voor vrijmaken.

Hoogst verwonderlijk is natuurlijk de houding van de politiek en veel televisiemaatschappijen, dit ondanks al deze wetenschappelijke rapporten. Schijnbaar moeten er eerst complete kuddes verdrinken, voordat men deze mediaput gaat dempen.
"Er is geen eenduidige wetenschappelijke conclusie", roept dan een deel van de mediawereld en zij wordt daarbij ook ondersteund door de nodige wetenschappers.
Maar zeggen wij dan, het zwemt als een eend, het loopt als eend, het vliegt als eend, het kwaakt als een eend, het ziet er uit als eend, het legt eendeneieren, waar eendenkuikens uitkomen en dan nog gaan beweren dat dit geen eend is ?
Die houding noemen wij nu subtiel manipuleren en tot nu toe werkt het ook nog. Cognitieve dissonantie heet dat in de psychologie. In de volksmond heet dit: je eigen straatje schoonvegen voor je eigen doeleinden.

Een gedeelte van de mensen roept vervolgens: 'maar er zit toch een uitknop op je televisie!' Klopt, maar bij de buren en/of vriendjes en vriendinnetjes niet. Veel mensen zien namelijk het gevaar niet, denken er niet bij na of bagatelliseren het.

De zienswijze van Stichting Relief kunnen wij ook ondersteunen en beamen. Het is zonder meer een feit, dat ernstige traumata, veroorzaakt door derden, een enorme verwoestende schade kunnen aanrichten bij een kind. Lichamelijke en geestelijke mishandeling, seksueel misbruik, gepest en getreiterd worden, een enorm prestatiegerichte en/of verkeerde schoolcultuur, waarin veel kinderen zich bar ongelukkig voelen, ernstige ongelukken, rampen etc., kunnen diepe wonden slaan bij een kind en het heel angstig en teruggetrokken of heel druk en opstandig maken..

Ook ouders kunnen een kind grof verknallen, of op een dusdanige manier conditioneren dat dit vroeg of laat wel fout moet gaan. En een ieder die daar sceptisch tegenover staat, raden wij aan een poosje in de jeugdbescherming mee te draaien. De zaken die je daar soms tegenkomt en de verhalen die je daar hoort, zouden soms zo uit een middeleeuwse martelkamer kunnen komen en gelooft u ons, we overdrijven niet. Maar ook als er geen fysiek geweld aan te pas komt, kan je door emotionele afwijzing, het aanpraten van schuldcomplexen, etc., een kind behoorlijk emotioneel beschadigen.

Dit beschadigende gedrag van ouders kan je in alle milieus tegenkomen. Want geef het kind de boodschap mee, dat de televisie,
de computer, de auto, de hobby, de villa, de carrière en de persoonlijke ontwikkeling veel belangrijker zijn dan het kind en je kan
vroeg of laat problemen verwachten. Laat bewust of onbewust blijken aan het kind, dat het je teveel tijd en energie kost, of dat hij
of zij een ander geslacht had moeten hebben, of eigenlijk niet gewenst was en je kan wachten op de reactie.
Want of het kind wordt stil en teruggetrokken - en deze kinderen zie je meestal pas op jong volwassen leeftijd in de problemen
komen - , of het wordt opstandig en druk.

Sommige ouders weten namelijk niet, en dat heeft weinig of niets met hun sociale klasse of opleiding te maken, hoe ze met kinderen om moeten gaan. Ze hebben het namelijk zelf ook nooit geleerd. Ze weten geeneens hoe ze met hun partner of collega's moeten omgaan.
Kinderen begrijpen deze houding niet en ze proberen dan toch op de één of andere manier die aandacht te krijgen.
Negatieve aandacht zoeken heet dat dan. Maar aangezien deze mensen slecht tegen dit verschijnsel kunnen, zie je vaak een escalerende situatie. Om een voorbeeld te geven, je gaat tegen het kind schreeuwen, dat het niet mag schreeuwen. Gevolg is natuurlijk, dat er olie op het vuur gegooid wordt. Het gaat steeds harder branden!

Maar grote delen van de huidige cultuur werken dit gedrag natuurlijk ook in de hand. Was het vroeger rust, regelmaat en reinheid (de drie 'r''s), wat opvoeding aanging - een taak die hoofdzakelijk op de schouders van vrouwen terecht kwam -, tegenwoordig is het eerder de drie 'h''s, te weten: haasten, hectiek en op de werkvloer hoogstandjes leveren.

Men wil meedraaien in de economie, onder de vlaggen van emancipatie en zelfontplooiing. Maar ook materiële zaken spelen een rol. De prijzen van koop -en goede huurhuizen en allerlei andere artikelen staan absoluut niet meer in verhouding tot salarissen. Maar we kopen toch een (te) duur huis, want we willen niet achterblijven. We gaan samen werken en we parkeren de kinderen bij crèches, voorschoolse opvang, naschoolse opvang, 24-uurs opvang, etc. Zondagsmiddags gaan we even verplicht gezellig doen en racen we even vlug naar een pretpark of Mac Donalds.
Dit alles gebeurt onder een tempo en een discipline waar een Pruisische drilsergeant van begin vorige eeuw jaloers op zou worden.
Bovendien werken veel mensen niet meer om te leven, ons werk is ons leven geworden.
En komen we dan 's avonds moegepraat -en gewerkt thuis, dan willen we nog maar één ding en dat is rust en afleiding. Dus wat er dan te vaak gebeurt is, dat men voor de televisie neerploft en tegen de rest zeg:' klep dicht ik wil luisteren'. Hierop zijn vanzelf tal van andere varianten te bedenken. En natuurlijk is dit beeld gechargeerd en er zijn zat goede ouders, die dit niet doen, maar er zijn er ook zat die het wel doen.

Kinderen voelen zich bij dit soort ouders vaak eenzaam en verlaten en gaan dit gebrek aan aandacht dan ook soms op een drukke manier onder de aandacht brengen. Ze missen namelijk een paar menselijke basisingrediënten van het leven en weten daar als jong kind eigenlijk geen raad mee. Zoals we tijdens therapie uit de mond van een jong kind ooit hoorden : 'mijn vader (als manager in de transportsector werkzaam, vaak 18 uur per dag werkend) houdt meer van vrachtwagens dan van mij'. En zelfs een jong kind kan het nog begrijpen en accepteren als de economische noodzaak er is, of als men een beroep heeft waardoor men langere tijd van huis is. Maar als die redenen er niet zijn, dan geef je een kind een hele vreemde en dubbele boodschap mee. De term 'aandachtstekortstoornis' zou je in dit geval ook anders kunnen lezen.

Het diepere probleem hierachter is echter, dat veel mensen niet meer weten wat affectie is en ook überhaupt niet meer weten hoe ze dit moeten uiten.

Gevoelsmatig, psychisch en genetisch, is het in onze optiek namelijk bepaald, dat kinderen het beste gedijen onder de voorwaarden, die men het best kan omschrijven als respect, intimiteit, waardering, aandacht en fysieke warmte.
Zet ze in één lijn met rust, regelmaat en reinheid en je hebt de basisvoorwaarden voor een goede opvoeding in je handen. Samengeperst noemt men dit onvoorwaardelijke liefde! Onthoud kinderen dit en -of ze nu groot of klein zijn -, je kan problemen gaan verwachtten.

Ook zijn er aanwijzingen die duiden op een relatie van voeding en bepaalde kleurstoffen met ADHD. Maar dat is ons expertiseveld niet en daarvoor zult u bij een diëtiste of voedingsexpert moeten zijn. Ook op het internet zijn daar de nodige websites over te vinden.

Het zijn in onze optiek, dan ook combinaties van factoren, die ADHD kunnen veroorzaken. Maar wij zijn er wel van overtuigd, dat het in zijn diepste kern een maatschappelijk probleem is, met psychologische gevolgen.
Als ouders en als kind, zal je moeten zien te achterhalen wat nu precies in jullie/ jouw specifieke situatie de oorzaken zijn. Vervolgens zal je daarmee aan de slag moeten en deze oorzaken proberen te verwijderen of corrigeren..
Natuurlijk kan je deze processen tijdelijk ondersteunen met medicijnen, maar in onze optiek moet je de oorzaak van dit gedrag aanpakken en wegnemen. Dan verdwijnen de gevolgen meestal ook!

Belangrijk is ook om te weten, dat onder kinderen met ADHD, zeer intelligente kinderen zitten. En dit is meer dan waarschijnlijk een medefactor waardoor deze kinderen klemlopen! Ze kunnen namelijk aan deze chaotische wereld geen touw vastknopen. Goede begeleiding is daarom heel noodzakelijk.

Als u al volwassen bent u heeft last van ADHD-verschijnselen dan is psychotherapie, eventueel ondersteund door medicijnen, de aangewezen weg. Bovendien moet u leren heel gestructureerd te denken en te handelen. Dit kunt u zelf onder de knie krijgen, maar er bestaan ook cursussen voor om dit aan te leren.

NLD staat voor Non-verbal Learning Disorders, oftwel: Non- verbale Leerstoornissen. Het is een syndroom , dat gepaard gaat met een stoornis in de informatieverwerking. Iemand met het NLD-syndroom verwerkt beter wat hij hoort, dan wat hij ziet of voelt. Kinderen met NLD hebben naar alle waarschijnlijkheid een stoornis in de rechterhersenhelft. Daardoor wordt de informatie uit die hersenhelft niet goed verwerkt. Deze kinderen kunnen met name problemen ervaren op motorisch, visueel-ruimtelijk -en sociaal gebied.

Zowel school als ouders hebben moeite om deze kinderen goed in te schatten. Dat komt doordat kinderen met NLD vaak goede tot zeer goede verbale vaardigheden hebben en een goed (verbaal) geheugen. Het gevaar van overvraging van deze kinderen is echter duidelijk aanwezig. Op school verlopen de eerste leerjaren vaak wisselend, vaak rijzen de problemen pas echt vanaf het vijfde leerjaar.

Als kleuter zijn kinderen met deze stoornis, vaak hyperactief, waardoor ze zich in allerlei situaties kunnen storten, zonder de consequenties te doorzien. Ook kunnen ze aandachtsproblemen hebben op ruimtelijk- visueel vlak. En hun slecht beoordelingsvermogen wordt dikwijls verward met impulsiviteit ADHD-kenmerken). Naarmate ze (iets) ouder worden kan dit gedrag veranderen van zeer wisselend gedrag (extreem druk, extreem teruggetrokken), in, als ze nog ouder zijn, steeds meer teruggetrokken, niet-actief gedrag. In het laatste geval kan NLD verward worden met PDD-NOS.

Het is belangrijk de aanwezigheid van deze stoornis zo vroeg mogelijk te herkennen, zodat er veel psychisch leed en mogelijk isolement bij deze kinderen voorkomen kan worden.
Meten is weten; bijtijds testen op NLD, door een neuropsycholoog of instelling, die hierin gespecialiseerd is (bijvoorbeeld: de Praktijk Kinderneuropsychologie te Waalre) is dus essentieel. Laat u zich dus niet ontmoedigen als u vermoedt of weet, dat uw kind NLD heeft, met de juiste aanpak, oefeningen en een berg geduld is er veel te bereiken.

Voor nadere informatie of een intakegesprek, verwijzen wij u naar onze telefoonnummers (zie index)

Mocht u meer willen weten over hoe de menselijke geest werkt, dan raden wij aan om het boek: Fact-grafiek, blauwdruk van de menselijke geest, te lezen. Dit werk laat u de oorzaken, de knelpunten en de wegen naar eventuele oplossingen van (uw) psychologische problemen zien. Het is een semi-wetenschappelijk werk, maar is op een manier geschreven dat het ook voor de leek zeer leesbaar en toegankelijk is. Te mooi om waar te zijn? Leest u een stukje uit het voorwoord, geschreven door Prof.dr. J.C.M. Willems.